Điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ được bán điện dư cho Tổng công ty Điện lực, Công ty Điện lực, tối đa 50% sản lượng điện phát ra, theo Nghị định 243/2026/NĐ-CP.
Từ 26/6/2026 đến hết 31/12/2030, hai bên được thỏa thuận tỷ lệ cao hơn 50% nếu lưới đủ khả năng tiếp nhận. Bài viết giải đáp cách tính 50%, giá mua, cách thanh toán, nhóm được bán và thủ tục thông báo.
Nghị định 243/2026/NĐ-CP quy định gì về bán điện dư?
Nghị định 243/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 57/2025/NĐ-CP về mua bán điện trực tiếp và Nghị định 58/2025/NĐ-CP về phát triển điện năng lượng tái tạo. Nghị định ký và có hiệu lực từ 26/6/2026, căn cứ Luật Điện lực số 61/2024/QH15. Cơ chế bán điện dư của điện mặt trời mái nhà nằm tại Điều 14 và Điều 15 sửa đổi của Nghị định 58/2025/NĐ-CP.
Được bán tối đa bao nhiêu phần trăm điện mặt trời dư?
Tối đa 50% sản lượng điện phát ra của nguồn điện mặt trời mái nhà theo cường độ bức xạ. Đây là mức trần mặc định cho khu vực có lưới điện quốc gia.
| Trường hợp |
Tỷ lệ điện dư được mua bán |
| Mặc định, khu vực có lưới quốc gia |
Không vượt quá 50% sản lượng phát ra |
| Đến hết 31/12/2030, lưới đủ khả năng tiếp nhận |
Được thỏa thuận cao hơn 50% |
Khi nào được bán hơn 50% điện dư?
Từ khi Nghị định có hiệu lực đến hết 31/12/2030, khi lưới điện khu vực đấu nối bảo đảm khả năng tiếp nhận, việc mua bán đáp ứng điều kiện vận hành an toàn lưới điện và phương thức vận hành hệ thống điện theo quy định.
Miền núi, biên giới, hải đảo có bị giới hạn 50% không?
Không, với khu vực chưa được cấp điện từ hệ thống điện quốc gia. Sản lượng điện dư không bị giới hạn, và toàn bộ điện năng phát lên lưới của bên mua, đo tại công tơ, được thanh toán. Khi khu vực được cấp điện quốc gia, việc mua bán theo quy định áp dụng cho khu vực có lưới.
Sản lượng 50% được tính như thế nào?
Sản lượng phát ra theo cường độ bức xạ hằng tháng tính bằng công thức A = PVout × P. Trong đó A là sản lượng tháng (kWh), PVout là hệ số sản lượng của từng tỉnh, thành phố (kWh/kWp) và P là tổng công suất định mức của các tấm quang điện lắp thực tế (kWp). Tập đoàn Điện lực Việt Nam công bố hệ số PVout 12 tháng sau khi có ý kiến của Bộ Công Thương.
Sản lượng điện dư là phần điện phát vào lưới khi không tiêu thụ hết, gồm cả điện từ hệ thống lưu trữ nếu điện tích vào pin lấy từ điện mặt trời mái nhà. Sản lượng này xác định tại đầu ra của bộ chuyển đổi nghịch lưu (inverter).
Tiền bán điện dư được thanh toán thế nào?
Thanh toán hằng tháng, so sánh sản lượng điện dư thực phát với sản lượng theo thỏa thuận A(tt) = k × A. Trong đó k là tỷ lệ hai bên thỏa thuận (50% hoặc cao hơn 50% đến hết năm 2030).
| Trường hợp |
Cách thanh toán |
| Thực phát lớn hơn thỏa thuận |
Thanh toán đúng sản lượng theo thỏa thuận |
| Thực phát nhỏ hơn thỏa thuận |
Thanh toán toàn bộ điện năng phát lên lưới đo tại công tơ |
Giá mua điện mặt trời dư là bao nhiêu đồng/kWh?
Là giá điện năng thị trường điện bình quân năm trước liền kề, do đơn vị điều hành giao dịch thị trường điện công bố, tính bằng đồng Việt Nam trên kWh. Nghị định không ghi một con số cố định, nên mức giá thay đổi theo từng năm.
Nếu giá này cao hơn mức tối đa của khung giá phát điện điện mặt trời mặt đất không có pin lưu trữ theo miền, giá mua lấy bằng mức tối đa đó, chưa gồm thuế giá trị gia tăng.
Những nhóm nào được bán điện mặt trời dư?
Nghị định 243 quy định năm nhóm nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ được bán điện dư:
- Hộ gia đình dùng nhà ở riêng lẻ.
- Nguồn đấu nối lưới điện quốc gia tại cấp điện áp hạ áp.
- Nguồn tại miền núi, biên giới, hải đảo có lưới nhưng chưa đấu nối.
- Nguồn tại công trình là tài sản công, theo Nghị định, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công và phù hợp chức năng, nhiệm vụ của bên bán.
- Nguồn khác có đấu nối, thuộc quy mô công suất trong quy hoạch phát triển điện lực, kế hoạch thực hiện quy hoạch hoặc quy hoạch tỉnh.
Bán điện dư cần giấy phép và thông báo gì?
Cần thực hiện thủ tục cấp giấy phép hoạt động điện lực, trừ trường hợp được miễn theo quy định. Chủ nguồn còn phải thông báo phát triển nguồn điện theo Điều 15 sửa đổi của Nghị định 58/2025/NĐ-CP:
| Trường hợp |
Mẫu và nơi nhận |
| Đấu nối hạ áp |
Mẫu số 01, gửi UBND cấp xã |
| Trung áp trở lên, không đăng ký bán điện dư |
Mẫu số 02, gửi UBND cấp tỉnh |
| Từ 100 kW trở lên, không đấu nối lưới quốc gia |
Thông báo tới UBND cấp xã |
| Dưới 01 kW (theo công suất inverter) |
Không bắt buộc |
Thông báo gửi trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc Ứng dụng định danh quốc gia, trước ngày lắp đặt ít nhất 10 ngày làm việc.
Hệ thống lắp trước 26/6/2026 có phải làm lại thủ tục không?
Không. Hệ thống đã được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hoặc đã gửi Thông báo theo Nghị định 135/2024/NĐ-CP hoặc Nghị định 58/2025/NĐ-CP tiếp tục thực hiện theo nội dung đã cấp hoặc đã gửi. Hợp đồng mua bán điện đã ký và phù hợp quy định được thực hiện đến hết thời hạn, hoặc các bên thống nhất sửa đổi theo Nghị định 243. Trong 15 ngày kể từ khi Nghị định có hiệu lực, Tập đoàn Điện lực Việt Nam tính chi phí thanh toán bù trừ chênh lệch theo quy định.
Cần tư vấn bán điện mặt trời dư theo Nghị định 243? Liên hệ Evson
Tỷ lệ bán, thủ tục thông báo và hợp đồng phụ thuộc công suất, cấp điện áp đấu nối và thời điểm lắp đặt của từng hệ thống. Evson hỗ trợ khảo sát, tính sản lượng, tư vấn phương án BESS và chuẩn bị hồ sơ thông báo cho hộ gia đình, doanh nghiệp và công trình công.
Liên hệ Evson để nhận tư vấn và báo giá phù hợp với hệ thống của bạn.
